Metadata ve EXIF nedir?

Metadata nedir, EXIF'ten farkı ne?

Metadata, "veri hakkında veri" demektir: dosyanın içeriğini değil, o içeriğin nasıl, ne zaman ve neyle oluşturulduğunu anlatan bilgiler. Fotoğraflarda metadata genellikle üç standartta tutulur:

• EXIF: Kamera veya telefonun çekim anında yazdığı bilgiler. Çekim tarihi, cihaz modeli, lens ve çekim ayarları, konum izni açıksa GPS koordinatları.
• XMP: Çoğunlukla düzenleme yazılımlarının eklediği bilgiler. Kullanılan program, düzenleme ayarları, puan ve etiketler.
• IPTC: Yayıncılık için tanımlanmış alanlar. Başlık, açıklama, yazar, telif hakkı ve anahtar kelimeler.

Yani EXIF, metadata'nın bir türüdür; "fotoğrafın metadata'sı" dendiğinde bu üçünün toplamı kastedilir. Videolar aynı türden bilgileri MP4 ve MOV dosyalarının kendi etiketlerinde saklar. EXIF Scanner fotoğraflarda EXIF, XMP ve IPTC alanlarını, videolarda da bu etiketleri okur ve tek bir raporda gösterir.

Gerçek bir rapordan temel alanlar

Bu değerler, test için hazırladığımız ve telefon fotoğrafı gibi etiketlediğimiz örnek bir JPEG dosyasının EXIF Scanner raporundan alındı. Dosyada toplam 37 alan vardı.

Fotoğrafın ne zaman çekildiğini nasıl öğrenirsiniz?

Orijinal dosyada çekim tarihi kaydedilmişse raporda DateTimeOriginal olarak görünür; yanında saat dilimi (OffsetTimeOriginal) de olabilir. Dosyanın bilgisayara indirildiği veya kopyalandığı tarih ile çekim tarihi aynı şey değildir. WhatsApp, Instagram veya başka bir uygulama üzerinden tekrar kaydedilen görsellerde özgün tarih alanı silinmiş ya da değişmiş olabilir.

Fotoğrafta konum bilgisi var mı?

Telefonun kamera uygulamasında konum izni açıksa fotoğrafa GPS koordinatları eklenir. EXIF Scanner yalnızca dosyada gerçekten bulunan koordinatları gösterir ve haritada işaretler; görüntünün içeriğine bakarak yer tahmini yapmaz. Ayrıntılar için fotoğraftan konum bulma sayfasına bakın.

Fotoğraf hangi telefonla veya kamerayla çekildi?

Üretici ve model kaydedilmişse raporda Make ve Model alanlarında görünür. Lens, ISO, diyafram, enstantane ve odak uzaklığı da uygun dosyalarda bulunur. iPhone fotoğraflarında lens adı hangi kameranın kullanıldığını da söyler; bkz. iPhone fotoğraf bilgileri ve HEIC. Ekran görüntülerinde ve sosyal ağlardan indirilen görsellerde bu alanların eksik olması normaldir.

Fotoğrafta gizli bilgi var mı?

Metadata; tarih, konum, cihaz modeli, yazılım, telif veya yazar alanlarını içerebilir. Bu bilgiler fotoğrafı açınca görünmez ama dosyayla birlikte taşınır. EXIF Scanner mevcut alanları raporlar ve paylaşmadan önce silmeniz için üç hazır seçenek sunar; teknik ayrıntılar bölümünde alanları tek tek düzenleyip silmek de mümkündür:

Adım adım anlatım için EXIF silme sayfasına bakın.

Kontrol ederken bilinmesi gerekenler

• Yoksa yoktur: Araç yalnızca dosyada kayıtlı bilgiyi gösterir; eksik alanı tahmin etmez.
• Kesin kanıt değildir: Metadata düzenlenebilir veya paylaşım uygulamaları tarafından silinebilir.
• Orijinal dosya daha çok bilgi taşır: Yeniden boyutlandırılmış ya da sosyal ağdan indirilmiş sürümde alanlar kaybolabilir.
• Videolarda saat UTC olabilir: Video dosyaları oluşturma zamanını çoğunlukla UTC olarak saklar; bkz. videodan metadata görme ve silme.

Sık sorulan sorular